ΚΑΥΔΙΑΝΑ ΔΙΚΡΑΝΑ : Ή ΤΑΠΕΙΝΩΤΙΚΗ ΗΤΤΑ ΤΩΝ ΡΩΜΑΙΚΩΝ ΛΕΓΕΩΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΑΜΝΙΤΕΣ ΑΠΟΓΟΝΟΥΣ ΤΩΝ ΣΠΑΡΤΙΑΤΩΝ

98 0

Λέγεται στη φράση : » περνώ μέσα από τα καυδιανά δίκρανα » = αναγκάζομαι να υποστώ ταπεινώσεις.

Η φράση προέρχεται από την ταπεινωτική ήττα του ρωμαϊκού στρατού στο Καύδιο, στην Αππία οδό, όπου ο ρωμαϊκός στρατός υποχρεώθηκε να περάσει κάτω από ένα ζυγό σε σχήμα Π κατασκευασμένο από δόρατα (καυδιανά δίκρανα).

Τα Καυδιανά δίκρανα είναι μια στενωπός ανάμεσα στις απόκρημνες πλαγιές δυο ορέων των Απεννίνων της Ιταλίας, από την οποία περνούσε η Αππία Οδός.

Εκεί το 321 π.Χ. ο ρωμαϊκός στρατός ηττήθηκε κατά κράτος από τους Σαμνίτες, οι οποίοι ανάγκασαν τους νικημένους Ρωμαίους να περάσουν κάτω από έναν ταπεινωτικό ζυγό.

Τον ζυγό αυτό σχημάτισαν τρία δόρατα σε σχήμα δίκρανου, τα δύο μπηγμένα κάθετα στο έδαφος και το τρίτο πάνω τους σε σχήμα Π.

Εν ολίγοις η έκφραση αυτή αναφέρεται σε αυτούς που ταπεινώνονται αποδεχόμενοι εξευτελιστικούς όρους…

Το Καύδιον (λατ. Caudium) ήταν ιταλική πόλη, πρωτεύουσα της φυλής των Σαμνιτών Καυδίνων. Βρισκόταν στα σύνορα της Καμπανίας στην Αππία οδό μεταξύ Βενεβέντου και Καπύης κάτω από το όρος Ταμπούρνο.

Στη θέση του Σαμνιτικού Καυδίου σήμερα βρίσκεται το χωριό Μοντεζάρκιο (Montesarchio). Στην μακρόχρονη ιστορία του το Καύδιον ήταν ανεξάρτητη πόλη και είχε αναπτύξει ένα πολιτισμό και μια δράση, για τα οποία αισθανόταν υπερήφανη. Αλλά, επειδή έχει ο καιρός γυρίσματα, κατά τους αυτοκρατορικούς χρόνους το Καύδιον κατελήφθη από τα ρωμαϊκά στρατεύματα και έγινε πόλη της ρωμαϊκής ισοπολιτείας.

Αργότερα προσαρτήθηκε στη Φαλερνία φυλή.

Η πόλη επιβίωνε μέχρι τον 9ο μ.Χ. αιώνα.

Κοντά στην πόλη υπήρχε μια στενωπός γνωστή με το όνομα «Καυδιανά δίκρανα» (Furcae Caudinae στα λατινικά).

Η στενωπός αυτή βρισκόταν ανάμεσα σε δύο βουνά της οροσειράς των Σαμνιτικών Απεννίνων. Πρόκειται για το βουνό Σαουκόλι (708 μέτρα ύψος) στο βορρά, όπου σήμερα βρίσκεται το χωριό Αρπάγια, και το βουνό Βέτσιο (870 μέτρα ύψος) στο νότο. Ανάμεσα από τα δύο βουνά διερχόταν η Αππία οδός.

Κατά τον Δεύτερο Σαμνιτικό Πόλεμο το 321 π.Χ. στο στενό αυτό ο ρωμαϊκός στρατός στην προσπάθειά ου να καταλάβει το Καύδιον και να το ενσωματώσει στις κατακτήσεις του, ώστε να ελέγχει την Αππία οδό, το πέρασμα δηλαδή, υπέστη δεινή ήττα.

Τότε οι κάτοικοι του Καυδίου με επικεφαλής τον Σαμνίτη στρατηγό Πόντιο Ερέννιο, για να ταπεινώσουν τους Ρωμαίους υποχρέωσαν τον Ρωμαϊκό στρατό μαζί και τους δύο υπάτους που ήταν επικεφαλής, να περάσουν κάτω από έναν ζυγό σε σχήμα Π, φτιαγμένο από τρία δόρατα.

Από το οικόσημο της πόλης συνάγεται ότι οι στρατιώτες υποχρεώθηκαν να περάσουν κάτω από το δίκρανο με πλήρη εξάρτυση και με δεμένα χέρια.

Με το γεγονός της ταπείνωσης του ρωμαϊκού στρατού από την φυλή των Σαμνιτών συνδέεται ιστορικά η φράση «Καυδιανά δίκρανα».

Περνώ μέσα από τα καυδιανά δίκρανα λέγεται για όποιον αναγκάζεται να υποστεί ταπεινώσεις.

Οι Σαμνίτες ήταν μία πανίσχυρη ομοσπονδία φύλων της Ιταλικής χερσονήσου, που ήσαν εγκατεστημένοι στο νότιο τμήμα των κεντρικών Απεννίνων, περίφημοι για την γενναιότητα και τις πολεμικές αρετές τους.

Ανήκαν στους λεγόμενους Δευτερο-Ιταλικούς λαούς, οι οποίοι μιλούσαν διαλέκτους που κατατάσσονται στην Οσκο-Ουμβρική ομάδα των Ιταλικών γλωσσών και ειδικότερα στην Οσκική γλώσσα.

Η Οσκική, η γλώσσα των Σαμνιτών, των ισχυρότατων και πλέον επικίνδυνων αντιπάλων της Ρώμης (η διάλεκτος των οποίων θεωρείται η τυπική μορφή της Οσκικής), διαθέτει επιγραφές από τον 5ο π.Χ. αιώνα, γραμμένες στο Ετρουσκικό αλφάβητο.

Η χώρα τους, το Σάμνιον (Samnium), ήταν μακριά από την θάλασσα, από την οποία τους απέκοπταν στα ανατολικά μεν η περιοχή των συγγενών τους Φρεντανών και στην συνέχεια των Δαυνίων και των Πευκετίων (τους οποίους υπέταξαν και αφομοίωσαν τον 5ο αιώνα π.Χ. οι Άπουλοι) , ενώ στα δυτικά το Λάτιον και η Καμπανία. Κατά τον Στράβωνα, οι Σαυνίτες, όπως τους ονομάζει, ήσαν « άποικοι Σαβίνων».

Οι Σαβίνοι, επειδή πολεμούσαν πολύ καιρό εναντίον των Ομβρικών, έταξαν, όπως κάνουν και μερικοί Έλληνες, να αφιερώσουν (σε κάποιον θεό) όλη την παραγωγή μιας χρονιάς. Νίκησαν, και από την παραγωγή ένα μέρος θυσίασαν και ένα άλλο αφιέρωσαν.

Έτυχε όμως έλλειψη αγαθών, οπότε κάποιος είπε ότι έπρεπε να αφιερώσουν και τα παιδιά τους. Αυτοί το έκαναν, οπότε τα παιδιά που γεννήθηκαν τότε, τα αφιέρωσαν στον (θεό) Άρη και με αρχηγέτη τους έναν ταύρο τα έστειλαν να ιδρύσουν αποικία.

Blue = Latini; Red = Samnite; Caudine Forks marked (ca. 350 BCE)

Ο ταύρος ημέρωσε στην χώρα των Οπικών, που ζούσαν σε μικρούς οικισμούς και αφού τους έδιωξαν, εγκαταστάθηκαν εκεί και έσφαξαν τον ταύρο προς τιμήν του Άρεως, που τους τον έδωσε αρχηγέτη, σύμφωνα με την απόφαση των μάντεων.

Φαίνεται ότι γι’ αυτό ονομάστηκαν Σαβέλλοι, που είναι υποκοριστικό από τους γονείς τους. Σαμνίτες ονομάστηκαν από άλλη αιτία.

Οι Έλληνες τους λένε Σαυνίτες.

Λένε ότι συγκατοίκησαν με τους Λάκωνες, γι’ αυτό και ήσαν φιλέλληνες.

Μερικοί τους λένε Πιτανάτες (Πιτάνη, ονομαζόταν μία κώμη της αρχαίας Σπάρτης).

Ήταν λαός που μπορούσε να στείλει 80.000 πεζούς και 8.000 ιππείς.

Λένε ότι στους Σαυνίτες υπάρχει νόμος που είναι καλός και προτρέπει προς την αρετή.

Πρόγονοι των Σαμνιτών θεωρούνται οι θρυλικοί Σαβίνοι, που διαδραμάτισαν αποφασιστικό ρόλο στην πρώϊμη Ιστορία της Ρώμης.

Έχει υπολογισθεί ότι την περίοδο πριν από την έναρξη του Α΄ Σαμνιτικού πολέμου (343-341 π.Χ.), ο συνολικός πληθυσμός των Σαμνιτών έφθανε τις 450.000 άτομα.

Οι Σαμνίτες, αντιμετώπιζαν ήδη πρόβλημα υπερπληθυσμού, όπως προαναφέραμε και ήταν λογικό να τους ελκύσουν οι πεδινές εκτάσεις της Καμπανίας.

Σύντομα αυτοί οι Σαμνίτες μετανάστες (Σαβέλλοι) θα ηγηθούν μιας ομοσπονδίας πόλεων της Καμπανίας και θα αποδεχθούν εύκολα τις ελληνικές και ετρουσκικές επιδράσεις, μιμούμενοι όχι μόνον τα πολιτιστικά τους στοιχεία, αλλά και τις επιδόσεις τους στο εμπόριο και τις επιχειρήσεις.

Βαθμιαία θα μετασχηματισθούν σε έναν νέο λαό και στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. οι Σαβέλλοι της βόρειας Καμπανίας, θεωρούνται πλέον ως ξεχωριστό φύλο με την ονομασία Καμπανοί.

Οι Σαμνίτες θα υποχρεωθούν να συνθηκολογήσουν με βαρύτατους όρους και θα υποχρεωθούν να δεχθούν πολυάριθμες ρωμαϊκές αποικίες στην χώρα τους.

Παρά το γεγονός όμως ότι είχαν αποδεκατισθεί και συρρικνωθεί, θα επιχειρήσουν να απελευθερωθούν με κάθε ευκαιρία.

Ο ΠΥΡΡΟΣ ΣΠΕΡΝΕΙ ΤΟΝ ΠΑΝΙΚΟ ΣΤΟΥΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ

Έτσι θα βοηθήσουν τόσο τον βασιλέα των Μολοσσών Πύρρο Α΄ στην διάρκεια της εκστρατείας του στην Ιταλία (280-275 π.Χ.) εναντίον της Ρώμης, όσο και τον Καρχηδόνιο Αννίβα στα χρόνια του Β΄ Καρχηδονιακού Πολέμου (218-201 π.Χ.).

Έτσι εξηγείται και το μίσος των Ρωμαίων εναντίον τους, που δεν δίσταζαν με την παραμικρή αφορμή να τους σφαγιάζουν ανηλεώς.

Οι Σαμνίτες εξαφανίσθηκαν πλήρως στην διάρκεια του 1ου αιώνα μ.Χ.


ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ : ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΣΚΛΗΡΟΣ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ Email: greek.history.and.prehisto[email protected]
http://antikleidi.com/2017/04/12/caudine-forks/
http://www.asxetos.gr/pedia/paradosi/laiki-sofia/kaydiana-dikrana-17237.html
https://chryssablog.wordpress.com/2013/04/26/καυδιανά-δίκρανα/
http://ethnologic.blogspot.co.id/2010/11/4_30.html?m=1

ΠΗΓΗ

Δείτε το βίντεο